ანტისხეული

Antibody

„ანტისხეული" ჩაწერილი დნმ-ის ოთხი ასოთი: ტექსტის ყოველი ორი ბიტი ერთი ნუკლეოტიდია. ნაჩვენებია პირველი 96 ნუკლეოტიდი 120-დან.

ანტისხეული (იმუნოგლობულინი) Y-ის ფორმის ცილაა, რომელსაც B-ლიმფოციტები გამოიმუშავებენ. ის ზუსტად ცნობს და ებმის კონკრეტულ ანტიგენს — მაგალითად, ვირუსის ზედაპირულ ცილას — და მას იმუნური სისტემის სხვა ნაწილებისთვის „ნიშნავს".

ამ გვერდზე
  1. რა არის ანტისხეული?
  2. აგებულება
  3. ანტისხეულების კლასები
  4. როგორ მუშაობს
  5. ანტისხეულები ბიოტექნოლოგიაში
  6. ხშირი კითხვები

რა არის ანტისხეული?

ანტისხეული იმუნური სისტემის „სანიშნე" მოლეკულაა. როცა ორგანიზმში უცხო აგენტი შედის, B-ლიმფოციტები იწყებენ ანტისხეულების გამომუშავებას, რომლებიც მხოლოდ ამ აგენტის კონკრეტულ ნაწილს — ანტიგენს — ებმის. ადამიანის ორგანიზმს შეუძლია მილიარდობით განსხვავებული ანტისხეულის შექმნა.

აგებულება

ანტისხეულს Y-ის ფორმა აქვს და ოთხი ცილოვანი ჯაჭვისგან შედგება: ორი „მძიმე" და ორი „მსუბუქი".

  • ცვლადი უბნები (Fab) — Y-ის ორი „მკლავის" წვერები. ისინი ყოველ ანტისხეულში განსხვავებულია და განსაზღვრავს, რომელ ანტიგენს ცნობს. ერთ ანტისხეულს ორი ერთნაირი დამაკავშირებელი ადგილი აქვს.
  • მუდმივი უბანი (Fc) — Y-ის „ფეხი". ის იმუნურ უჯრედებთან და კომპლემენტის სისტემასთან ურთიერთობს და განსაზღვრავს, რა მოხდება მას შემდეგ, რაც ანტისხეული სამიზნეს დაუკავშირდება.

ანტისხეულების კლასები

კლასი თავისებურება
IgG სისხლში ყველაზე ხშირი, ხანგრძლივი დაცვა, პლაცენტას გადის
IgM ინფექციისას პირველი ჩნდება, ხუთი Y-ის კომპლექსი
IgA ლორწოვან გარსებზე, ნერწყვსა და დედის რძეში
IgE პარაზიტების წინააღმდეგ, ალერგიულ რეაქციებში მონაწილეობს
IgD ძირითადად B-ლიმფოციტების ზედაპირზე, როგორც რეცეპტორი

როგორ მუშაობს

  • ნეიტრალიზაცია — ანტისხეული ფარავს ვირუსის ან ტოქსინის იმ ნაწილს, რომლითაც ის უჯრედს ებმის.
  • ოფსონიზაცია — „მონიშნულ" ბაქტერიას ფაგოციტები უფრო ადვილად ყლაპავენ.
  • კომპლემენტის აქტივაცია — ცილების კასკადი, რომელიც ბაქტერიის მემბრანას ხვრეტს.
  • უჯრედული ციტოტოქსიკურობა — ბუნებრივი მკვლელი უჯრედები ანტისხეულით მონიშნულ უჯრედს ანადგურებენ.

ანტისხეულები ბიოტექნოლოგიაში

ანტისხეულების სიზუსტემ ისინი ბიოტექნოლოგიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად აქცია:

ხშირი კითხვები

რა განსხვავებაა ანტისხეულსა და ანტიგენს შორის?

ანტიგენი ის არის, რასაც ცნობენ — მაგალითად, ვირუსის ცილა. ანტისხეული ორგანიზმის ცილაა, რომელიც ამ ანტიგენს ცნობს და ებმის.

რას ნიშნავს ანტისხეულების ტესტი?

ის ამოწმებს, აქვს თუ არა სისხლს ანტისხეულები კონკრეტული აგენტის მიმართ. დადებითი შედეგი ჩვეულებრივ წარსულ კონტაქტზე ან ვაქცინაციაზე მიუთითებს, მიმდინარე ინფექციაზე კი — არა აუცილებლად.

დაკავშირებული ტერმინები

წყაროები

  1. Janeway's Immunobiology, 9th edition
  2. National Cancer Institute: Antibody — cancer.gov
  3. Murphy K., Weaver C. Immunobiology

განახლდა

გააგრძელე შესწავლა

დაკავშირებული თემები და პრაქტიკული რესურსები biotech.ge-ზე.

იმუნოთერაპია ↗