გენური რედაქტირება და თერაპია
11 ტერმინი. თითოეულ გვერდზე: მოკლე განმარტება, როგორ მუშაობს, სად გამოიყენება და ხშირი კითხვები.
- CRISPR-Cas9CRISPR-Cas9 გენის რედაქტირების ტექნოლოგიაა, რომელშიც Cas9 ფერმენტი, მოკლე გიდ-რნმ-ის დახმარებით, დნმ-ს ზუსტად შერჩეულ ადგილას ჭრის. ამის შემდეგ უჯრედი ჭრილს აღადგენს და…
- გიდ-რნმგიდ-რნმ მოკლე რნმ-მოლეკულაა, რომელიც CRISPR-ის ფერმენტს, მაგალითად Cas9-ს, დნმ-ის ზუსტ ადგილამდე მიიყვანს. მისი დაახლოებით 20-ასოიანი ნაწილი სამიზნე მიმდევრობას ემთხვევა.
- ბაზის რედაქტირებაბაზის რედაქტირება გენის რედაქტირების მეთოდია, რომელიც დნმ-ის ერთ „ასოს" ქიმიურად სხვად აქცევს, მაგალითად C-ს T-დ ან A-ს G-დ, დნმ-ის ორივე ჯაჭვის გაწყვეტის გარეშე.
- პრაიმ-რედაქტირებაპრაიმ-რედაქტირება გენის რედაქტირების მეთოდია, რომელიც სასურველ ცვლილებას დნმ-ში პირდაპირ „ჩაწერს". ის ნებისმიერ ერთასოიან ჩანაცვლებას, მცირე ჩანართს და დანაკარგს…
- გენური თერაპიაგენური თერაპია მკურნალობის მეთოდია, რომელიც დაავადებას გენეტიკური მასალის შეცვლით ებრძვის: უჯრედს აწვდის გამართულ გენს, თიშავს მავნე გენს ან პირდაპირ ასწორებს დნმ-ს.
- ადენო-ასოცირებული ვირუსიადენო-ასოცირებული ვირუსი (AAV) პატარა, ადამიანისთვის უვნებელი ვირუსია, რომლის „ცარიელ" გარსს გენური თერაპიის ვექტორად იყენებენ: ის თერაპიულ გენს უჯრედამდე მიიტანს.
- ლენტივირუსული ვექტორილენტივირუსული ვექტორი გენური თერაპიისა და კვლევის ინსტრუმენტია, რომელიც ლენტივირუსების ოჯახის ვირუსზე, ხშირად აივ-ზე, არის დაფუძნებული, მაგრამ დაავადების გამოწვევისა და…
- მცირე მაინტერფერირებელი რნმმცირე მაინტერფერირებელი რნმ (siRNA) 21–23 ნუკლეოტიდიანი ორჯაჭვიანი რნმ-ია, რომელიც კონკრეტული გენის mRNA-ს ანადგურებს და ასე ამ გენის აქტივობას „ადუმებს". ამ მექანიზმს…
- ანტისენს ოლიგონუკლეოტიდიანტისენს ოლიგონუკლეოტიდი (ASO) ქიმიურად მოდიფიცირებული მოკლე, ერთჯაჭვიანი ნუკლეინის მჟავაა, რომელიც კონკრეტულ რნმ-ს ებმის და ან ანადგურებს, ან მის დამუშავებას ცვლის. ასე…
- mRNA თერაპიაmRNA თერაპია ორგანიზმს აწვდის მაცნე რნმ-ს — დროებით ინსტრუქციას, რომლის მიხედვითაც უჯრედები თავად ამზადებენ საჭირო ცილას: ვაქცინის ანტიგენს, დაკარგულ ფერმენტს ან გენის…
- ლიპიდური ნანონაწილაკილიპიდური ნანონაწილაკი (LNP) დაახლოებით 100 ნანომეტრის ზომის ცხიმოვანი ბურთულაა, რომელიც mRNA-ს, siRNA-ს ან გენის რედაქტორს იცავს და უჯრედამდე მიიტანს. mRNA ვაქცინებისა…