უჯრედული კულტურა

Cell culture

„უჯრედული კულტურა" ჩაწერილი დნმ-ის ოთხი ასოთი: ტექსტის ყოველი ორი ბიტი ერთი ნუკლეოტიდია. ნაჩვენებია პირველი 96 ნუკლეოტიდი 184-დან.

უჯრედული კულტურა უჯრედების ორგანიზმის გარეთ, ლაბორატორიულ ჭურჭელში, კონტროლირებად პირობებში ზრდაა. ის თანამედროვე ბიოლოგიისა და ბიოტექნოლოგიის საბაზისო ინსტრუმენტია: კვლევიდან ვაქცინებისა და ანტისხეულების წარმოებამდე.

ამ გვერდზე
  1. რა სჭირდება უჯრედებს
  2. პირველადი უჯრედები და უჯრედული ხაზები
  3. 2D და 3D
  4. გამოწვევები
  5. სად გამოიყენება
  6. ხშირი კითხვები

რა სჭირდება უჯრედებს

  • საკვები არე — სითხე შაქრებით, ამინომჟავებით, ვიტამინებითა და მარილებით, ხშირად ზრდის ფაქტორებით;
  • ტემპერატურა — ადამიანის უჯრედებისთვის 37 °C;
  • აირები — ინკუბატორში ნახშირორჟანგის კონტროლი, რომელიც pH-ს ინარჩუნებს;
  • სტერილობა — მუშაობა სპეციალურ ლამინარულ კარადაში, რომ ბაქტერიებმა და სოკოებმა კულტურა არ დააბინძურონ;
  • ზედაპირი — ბევრი უჯრედი მხოლოდ ჭურჭლის ფსკერზე მიმაგრებული იზრდება, ზოგი კი სუსპენზიაში.

პირველადი უჯრედები და უჯრედული ხაზები

  • პირველადი უჯრედები — პირდაპირ ქსოვილიდან აღებული. ორგანიზმს კარგად ასახავს, მაგრამ შეზღუდულ რაოდენობაზე მეტჯერ ვერ იყოფა.
  • უჯრედული ხაზები — „უკვდავი" უჯრედები, რომლებიც შეუზღუდავად მრავლდება. მოსახერხებელია, მაგრამ ხშირად ნორმალური უჯრედისგან განსხვავდება.

ყველაზე ცნობილი ხაზი HeLa-ა, 1951 წელს ჰენრიეტა ლაქსის სიმსივნიდან მისი ნებართვის გარეშე აღებული უჯრედები. მათ უამრავ აღმოჩენაში შეიტანეს წვლილი, ხოლო ამ ისტორიამ კვლევის ეთიკისა და ინფორმირებული თანხმობის შესახებ მნიშვნელოვანი დებატები გამოიწვია.

2D და 3D

ბრტყელ ჭურჭელში ზრდა (2D) მარტივი და იაფია, მაგრამ ორგანიზმის გარემოს ცუდად ასახავს. სამგანზომილებიანი მოდელები, ორგანოიდები, სფეროიდები, ორგანო-ჩიპები და დაბეჭდილი ქსოვილები, ბუნებრივ ქსოვილს უფრო ჰგავს.

გამოწვევები

  • დაბინძურება — მიკოპლაზმა, პატარა ბაქტერია, რომელიც შეუიარაღებელი თვალით არ ჩანს, მაგრამ შედეგებს ამახინჯებს;
  • არასწორად იდენტიფიცირებული ხაზები — ზოგი ცნობილი უჯრედული ხაზი რეალურად სხვა უჯრედებით აღმოჩნდა „დაკავებული". ამიტომ ხაზების გენეტიკური შემოწმება აუცილებელია;
  • ცვლილება დროთა განმავლობაში — ხანგრძლივი გამრავლებისას უჯრედები გენეტიკურად იცვლება.

სად გამოიყენება

უჯრედული ბიოლოგია, წამლების ტესტირება (პრეკლინიკური კვლევა), ვაქცინებისა და ანტისხეულების წარმოება ბიორეაქტორებში, უჯრედული თერაპიები და კულტივირებული ხორცი.

ხშირი კითხვები

რა არის CHO უჯრედები?

ჩინური ზაზუნის საკვერცხის უჯრედები, ბიოფარმაციის მთავარი „მუშა ცხენი". მათში იწარმოება მონოკლონური ანტისხეულების უმეტესობა.

რატომ იყენებდნენ საკვებ არეში ხბოს შრატს?

შრატი ბევრ ზრდის ფაქტორს შეიცავს, რომელიც უჯრედებს სჭირდება. თუმცა მისი შედგენილობა არასტაბილურია და ეთიკურ საკითხებს აჩენს, ამიტომ სულ უფრო მეტად იყენებენ ზუსტად განსაზღვრულ, შრატის გარეშე არეებს.

დაკავშირებული ტერმინები

წყაროები

  1. Segeritz C.P., Vallier L. Cell Culture: Growing Cells as Model Systems In Vitro. Basic Science Methods for Clinical Researchers, 2017
  2. NIH: Significant Research Advances Enabled by HeLa Cells — osp.od.nih.gov
  3. ICLAC: Register of Misidentified Cell Lines — iclac.org

განახლდა

გააგრძელე შესწავლა

დაკავშირებული თემები და პრაქტიკული რესურსები biotech.ge-ზე.

თემატური გზამკვლევები ↗