NAD+

წარმოთქმა: „ენ-ეი-დი-პლიუს"

„NAD+" ჩაწერილი დნმ-ის ოთხი ასოთი: ტექსტის ყოველი ორი ბიტი ერთი ნუკლეოტიდია.

NAD+ (ნიკოტინამიდ ადენინ დინუკლეოტიდი) ყველა ცოცხალ უჯრედში არსებული კოფერმენტია. ის ენერგიის წარმოებაში ელექტრონებს გადაიტანს და დნმ-ის აღდგენისა და გენების რეგულაციის ფერმენტებისთვის „საწვავია". ზოგ ქსოვილში მისი დონე ასაკთან ერთად კლებულობს.

ამ გვერდზე
  1. რა არის NAD+?
  2. ფერმენტები, რომლებიც NAD+-ს ხარჯავს
  3. NAD+ და დაბერება
  4. წინამორბედები
  5. ხშირი კითხვები

რა არის NAD+?

NAD+ მცირე მოლეკულაა, რომელიც ვიტამინ B3-ის (ნიაცინის) ფორმებიდან მზადდება. მას ორი ძირითადი როლი აქვს:

  1. ელექტრონების მატარებელი — საკვების დაშლისას ელექტრონებს იღებს (NADH-ად გადაიქცევა) და მიტოქონდრიებში გადასცემს, სადაც ენერგია, ATP, მზადდება.
  2. სუბსტრატი სასიგნალო ფერმენტებისთვის — ზოგი ფერმენტი NAD+-ს ხარჯავს და შლის მუშაობისას.

ფერმენტები, რომლებიც NAD+-ს ხარჯავს

  • სირტუინები — არეგულირებს მეტაბოლიზმს, სტრესზე პასუხს და ეპიგენეტიკურ ნიშნებს;
  • PARP-ები — დნმ-ის დაზიანების აღდგენაში მონაწილეობს;
  • CD38 — იმუნურ უჯრედებზე არსებული ფერმენტი, რომლის აქტივობა ასაკთან და ანთებასთან ერთად იზრდება.

NAD+ და დაბერება

ცხოველურ და ზოგ ადამიანურ კვლევაში NAD+-ის დონე ასაკთან ერთად ზოგიერთ ქსოვილში მცირდება. ამის მიზეზად განიხილება მისი გაზრდილი ხარჯი, მაგალითად ანთებისა და დნმ-ის დაზიანების გამო. ცხოველებში NAD+-ის აღდგენამ ზოგი ასაკთან დაკავშირებული მაჩვენებელი გააუმჯობესა.

წინამორბედები

NAD+ თავად უჯრედში ცუდად შედის, ამიტომ კვლევებში მის წინამორბედებს იყენებენ: ნიკოტინამიდ რიბოზიდს (NR) და ნიკოტინამიდ მონონუკლეოტიდს (NMN). ადამიანის კვლევებში ისინი სისხლში NAD+-ის დონეს საიმედოდ ზრდის. თუმცა ჯერჯერობით არ არის დადასტურებული, რომ ეს ჯანმრთელობის მნიშვნელოვან, კლინიკურ სარგებელს იძლევა.

ხშირი კითხვები

NAD+ და NADH ერთი და იგივეა?

ერთი მოლეკულის ორი ფორმაა. NAD+ დაჟანგული ფორმაა, რომელიც ელექტრონებს იღებს, NADH კი აღდგენილი ფორმაა, რომელიც მათ ატარებს. მათი თანაფარდობა უჯრედის მეტაბოლური მდგომარეობის მაჩვენებელია.

NAD+-ის დანამატები უსაფრთხოა?

მოკლევადიან კვლევებში ზოგადად კარგად გადაიტანება, მაგრამ ხანგრძლივი მიღების ეფექტები ჯერ ბოლომდე შესწავლილი არ არის. დანამატის მიღებამდე ექიმთან კონსულტაცია სასურველია.

დაკავშირებული ტერმინები

წყაროები

  1. Covarrubias A.J. et al. NAD+ metabolism and its roles in cellular processes during ageing. Nature Reviews Molecular Cell Biology, 2021
  2. Rajman L. et al. Therapeutic Potential of NAD-Boosting Molecules: The In Vivo Evidence. Cell Metabolism, 2018

განახლდა

გააგრძელე შესწავლა

დაკავშირებული თემები და პრაქტიკული რესურსები biotech.ge-ზე.

დაბერების ბიოლოგია ↗